Doğuya yaptığım motosiklet yolculuğumun uğrak yerlerinden biri de 1000 yıllık erotik heykellerin bulunduğu muhteşem Khajuraho tapınaklarıydı. Khajuraho’ya uzun bir motosiklet yolculuğunun ardından, akşamüstü güneş batarken varmıştım. Kalacak ucuz bir yer bulup, gün içinde fırsat bulamadığım yemek işini de hallettikten sonra, dinlenerek ve uzun zamandır merak ettiğim bu ilginç tapınaklarla ilgili bir şeyler okuyarak vakit geçirdim. Khajuraho, Orta Hindistan’da, Madhya Pradesh eyaletinin Chattarpur bölgesinde yer alan küçük bir kasaba. Kara, tren ve hava yolları ile kolaylıkla ulaşılabilen bu kasaba, 9. Ve 12. Yüzyıllar arasında hüküm süren ve Ay Tanrısından geldiğine inanılan Chandella hanedanının başkentiymiş. O dönemlerde yapılan 85 tapınaktan, moğol istilacılara ve doğal yıpranmaya rağmen, günümüze kadar kalmayı başarabilen 25 tanesi, bugün bütün dünyanın hayranlık ve şaşkınlıkla izlediği, Orta Çağ Hindistan’ındaki Hint-Aryan mimarisinin en görkemli yapıtlarını oluşturuyor.

Ertesi sabah erkenden kahvaltımı yedim ve bir çitle çevrilmiş batı grubu tapınaklarını, giriş biletimi alıp gezmeye başladım. Doğrusu bu çiti iyi ki yapmışlar, çünkü bütün Hindistan gezim boyunca karşılaştığım en sulu ve yapışkan Hintlilere burada rastladım. Sokakta her gören “Hello Friend” diye yanınıza geliyor ve “kimsin”, “nerelisin”, “nereden geliyorsun”, “nereye gidiyorsun” gibi sorularla samimiyeti arttırmaya ve bir süre sonra da sizi buradaki dükkanlardan birine sokmaya çalışıyor. Motoru bir tur isteyeninden tutun da, Türkiye’den herhangi bir suvenir isteyenine kadar hemen hemen herkes bir şeyler istiyor sizden.

Sabah saatleri, çoğu doğuya bakan, pembe-sarı kumtaşından yapılmış Khajuraho tapınaklarını ziyaret etmek için ışık açısından en uygun zaman. Tapınaklar, batı, doğu ve güney olmak üzere üç grup halinde bulunuyor. İlk önce en zengin grup olan, hemen yeni kurulan köyün merkezinde bulunan ve 15 tapınaktan oluşan batı grubunu geziyorum. “Pradakshina” geleneğine uyarak, bütün grubun etrafında saat yönünde hareket ediyorum. Tapınakları gezerken, burayı gören ilk batılı olan, İngiliz subayı T.S. Burt’ün 1838 yılında yaşadığı şaşkınlığı, teorik olarak ne göreceğimi bildiğim halde, benim de yaşadığımı itiraf etmeliyim.

1000 yıl öncesinin Ortaçağ Hindistan’ında hangi sebeple bu kadar açık bir şekilde cinsel ilişkiyi gösteren erotik heykellerin yapıldığını merak etmemek elde değil. Bugün, bunu açıklamaya çalışan çeşitli teoriler var. Bir tanesi; Cinselliği her zaman batı dünyasından daha doğal karşılayan asla bir günah olarak değerlendirmeyen Hinduların, Kama Sutra kitaplarında olduğu gibi, sevişme sanatını öğretmek amacıyla, bu heykelleri kullandıklarını savunuyor. Bir başka teoriye göre ise; Heykellerde görülen cinsel birleşme, evrendeki erkek ve dişi elementlerin birleşerek dünyayı varetmelerini sembolize ediyor. Daha kabul görebilir bir teori ise; Bu heykeller, bin tanrı yılı süren Shiva ve Parvati’nin evliliklerini, tanrısal sevişmelerini ve bu kutsal törene misafir olan tanrıları sembolize ediyor. Bunlar gibi daha pek çok değişik teori üretmiş araştırmacılar, yine de bu teorilerle açıklanamayacak kadar fazlasıyla erotik heykeller de bulunuyor. Bunları da sonuçta, kendisinden istenenin dışına çıkan heykeltraşların küçük bir şakası olarak düşünebiliriz.

Khajuraho tapınaklarındaki heykeller, elbette ki yalnızca cinsellik üzerine kurulu değil. Dikkatli bir çift göz, bugüne dek gayet iyi korunmuş bu heykellerde, rahatlıkla o dönemin, sosyal, ekonomik, kültürel ve dinsel yaşamıyla ilgili detayları yakalayabilir. 1000 yıl öncesinden gelen bu son derece ince çalışılmış heykellerde, o dönemin insanlarının ve inandıkları tanrıların elbiselerini, süs eşyalarını, saç şekillerini, yüz ve vücutlarında kullandıkları kozmetikleri, müzik aletlerini, danslarını, oyunlarını ve eğlencelerini, askeri yaşamı, silahlarını, ev eşyalarını, eğitim sistemlerini, mesleklerini ve bunun gibi toplumsal hayatlarıyla ilgili önemli noktaları gözlemleyebiliyoruz.

Batı grubu tapınaklarının ardından, 15 dakikalık bir yürüyüşle, eski köyün yakınlarındaki 5 Hindu ve 5 Jain tapınağından oluşan, doğu grubu tapınaklarına gidiyorum. Bunları da teker teker gezdikten sonra, buradaki çok ilginç ve halen aktif olan Jain müzesini gittim. Son olarak ta, köyün biraz dışındaki güney grubu tapınaklarını oluşturan iki tapınağı da gezerek, yepyeni bir şey daha görmenin ve tanımanın hazzıyla kaldığım otele geri döndüm...

* İlk Fotoğraf Nasuh Mahruki'ye aittir ve diğer fotoğraflar,
Özgür Ansiklopedi: Wikipedia Khajuraho sayfasından alınmıştır.

Asya Yolları, Himalayalar ve Ötesi Nasuh Mahruki YAPI KREDİ YAYINLARI

Bir Dağcının Güncesi Nasuh Mahruki YAPI KREDİ YAYINLARI

Everestte İlk Türk Chomolungma Dünyanın Ana Tanrıçası Nasuh Mahruki YAPI KREDİ YAYINLARI